Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 23 қазандағы № ҚР ДСМ-149/2020 «Созылмалы аурулары бар адамдарға медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру, байқаудың мерзімділігі мен мерзімдерін, диагностикалық зерттеулердің міндетті минимумы мен еселігі қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000021513

Қазақстанда созылмалы ауруларды емдеуді жақсарту, аурудың асқынуын азайту, қазақстандықтардың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған Ауруларды басқару бағдарламасы (бұдан әрі – АББ) енгізілді. АББ-ға артериялық гипертензия, созылмалы жүрек қызметінің жеткіліксіздігі және қант диабеті сияқты аурулар кіреді.

Ауруларды басқару бағдарламасының негізгі құрамдас бөлігі созылмалы аурулары бар ақпараттандырылған, белсенді адамның емхана қызметкерлерімен, яғни түрлі мамандықтағы дәрігерлер мен мейіргерлермен, әлеуметтік қызметкерлермен, Салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығының мамандары және психологтармен — мультитәртіптік командамен тиімді түрде өзара әрекеттесуі болып табылады.

Ауруларды басқару бағдарламасын енгізу:

• адамның өмір сүру сапасын жақсартуға;

• аурудың асқынуын азайтуға;

• жедел медициналық көмек шақырудың санын азайтуға;

• дәрігерді үйге шақыруды азайтуға;

• адамның өз денсаулығына деген жауапкершілігін арттыруға бағытталған.

Егер пациент өз денсаулығын қолына алып және ауруларды басқара алатын болса, ол өзіне және жақын адамдарына қанағат пен бақыт әкелетін өмір сүреді.

Қазақстандағы вакцинацияның ұлттық күнтізбесі

Халықтың эпидемиялық саулығы мен инфекцияларды алдын алу үшін Ұлттық егу күнтізбесі құрылды.

Барлық міндетті екпелер тіркелген жері бойынша тегін жасалады. Балаларға, ересектерге және эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша вакцинациялау қажет.

Сілтеме:

БЦЖ — туберкулезге қарсы вакцина;

ВГВ — В гепатитіне қарсы вакцина;

АбКДС — көкжөтелге, дифтерияға және сіреспеге қарсы вакцина;

Хиб — гемофильді таяқшаға қарсы вакцина;

ИПВ — полиомиелитке қарсы вакцина;

ОПВ — оральді (ішке қабылданатын) полиомиелитке қарсы вакцина;

Пневмо — пневмококқа қарсы вакцина;

ҚҚП — қызылшаға, қызамыққа және паротитке қарсы вакцинация;

ДСА-М — дифтерия мен сіреспеге қарсы вакцина;

ВГА — А гепатитіне қарсы вакцина.

АПВ — Адам папилломасы вирусына қарсы вакцина

Вакцинациялаудың алдында сізге мынадай әрекет жасау қажет:

Егу паспортын дайындаңыз. Егер ол болмаса, онда өткен егулер туралы біліңіз.

Вакцинация күнтізбесімен танысыңыз.

Егер егулер өткізілмеген болса, онда емдеуші дәрігер қуып жететін вакцинацияны жоспарлауы керек.

Ресми дереккөздерде вакцинаның қарсы көрсетілімдері мен ықтимал жанама әсерлері туралы оқыңыз: ndda.kz нұсқаулықта немесе біздің сайтта.

Вакцинацияға дайындық туралы мифтер туралы көбірек — (жақында мен мифтердің жеке жинағын дайындаймын)

Вакцинация кезінде:

Дәрігер вакцинацияның алдында тексеру жүргізеді.

Анамнез жинау кезінде дәрігерге ықтимал қарсы көрсетілімдердің болуы туралы ескерту керек: вакцинаны алдыңғы енгізуге жағымсыз реакциялардың, созылмалы аурулардың, аллергияның, инфекциялық аурудың жіті фазасының болуы.

Сіз дәрігерге вакцинация туралы кез-келген сұрақтар қоюға құқығыңыз бар.

Ата-аналар вакцинацияға ақпараттандырылған келісім жасайды.

Вакцинацияны мейірбике емдеу бөлмесінде жүргізеді. Ата-ана вакцинаның сақталу жағдайын тексеруге, қаптамасын тексеруге, нұсқаулықты өзімен бірге алуға құқылы.

Егу паспортында: вакцинацияның күні мен орны; вакцинацияны жүргізген медицина қызметкерінің деректері; вакцинаның сериялық нөмірі мен саудалық атауы жазылуы тиіс.⠀

Вакцинациядан кейін:

Вакцинациядан кейін 30 минут ішінде жедел аллергиялық реакциялардың алдын алу үшін емханада қалу керек.

Ықтимал жанама әсерлер туралы біліңіз. Мысалы, КПК вакцинасынан кейін 7-10 күн ішінде бөртпе «вакцина аллергиясы» емес, бірақ вакцинаның қалыпты жанама әсері, ол сізді алаңдатпауы керек.

Температура 38.5°C-тан жоғары болған кезде қызуды басатын дәріні қолданған жөн.

Алғашқы бірнеше күндегі әлсіздік — бұл вакцинациядан кейінгі жиі кездесетін жанама құбылыс. Бұл уақытта жүктемені шектеп, көп демалған дұрыс.

ИКҚК пайда болған кезде — вакцинаның әдеттегі жанама әсерлері болып табылмайтын иммунизациядан кейінгі жағымсыз әсерлер — вакцинация жүргізілген емханаға хабарласыңыз және сіздің жағдайыңызды тіркеңіз.